Debaty sejmoweXI Kadencja

Interpelacja w sprawie wyjaśnienia obowiązku uiszczania opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości

   Szanowny Panie Ministrze! Wśród użytkowników wieczystej nieruchomości rodzi się pytanie, czy przekształcenie tej nieruchomości przysługującej jako osobie fizycznej we własność zwalnia ich z obowiązku uiszczenia całej opłaty za rok, w którym nastąpiło przekształcenie. Jak na razie w tej ważnej dla wielu ludzi sprawie istnieją przeciwstawne interpretacje.    W 1999 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 238 Kodeksu cywilnego i art. 71 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami opłaty za użytkowanie wieczyste za rok, w którym nastąpiło przekształcenie użytkowania wieczystego we własność, nie zalicza się na poczet opłaty z art. 4 ustawy z dnia 4.09.1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności, bez względu na termin złożenia wniosku o przekształcenie oraz formę uiszczenia opłaty rocznej.    Z kolei w 2002 r. Sąd Najwyższy przyjął, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty za cały rok istnieje niezależnie od opłaty za przekształcenie, ponieważ ustawodawca nadał im charakter wyłącznie opłat rocznych. Stanowisko takie zostało podtrzymane przez SN w wyroku z dnia 3.09.2003 r.    Natomiast w wyroku z dnia 17.12.2003 r. SN zajął już odmienne stanowisko, poddając krytyce dotychczasowe poglądy. Zdaniem SN przyjęcie powyższej tezy prowadziłoby do skutków, których nie da się pogodzić z zasadą słuszności. Obciążenie nabywcy obowiązkiem płacenia skarbowi państwa czy gminie wynagrodzenia za okres, w którym przysługuje mu już prawo własności, a skarb państwa lub gmina nie mają żadnych uprawnień, kłóci się z konstytucyjną zasadą własności. Dlatego w opinii SN w takich wypadkach opłatę roczną za użytkowanie wieczyste należy zmniejszać proporcjonalnie do czasu trwania prawa użytkowania wieczystego. Skoro art. 238 Kodeksu cywilnego mówi o uiszczaniu opłaty przez czas trwania użytkowania wieczystego, to za czas po jego przekształceniu we własność nie powinna się ona należeć. Te rozbieżne interpretacje mają odbicie również w orzecznictwie sądów powszechnych. A ponieważ dotychczasowi użytkownicy wieczyści wciąż nie wiedzą, czy muszą płacić dwa razy, czy tylko raz, to do sądów trafiają kolejne sprawy.    Uważam, że czasowy charakter prawa wieczystego powinien przesądzać o ścisłym związku odpłatności za nie z czasem jego trwania. Obciążenie dotychczasowych użytkowników wieczystych opłatami rocznymi za okres, w którym są już właścicielami gruntów, budzi niezrozumienie, opór i poczucie krzywdy wskutek nakładania przez prawo niczym nieusprawiedliwionych ciężarów.    Sprawa ta jest dość pilna, zwłaszcza ze względu na skutki finansowe obciążające ludzi, którzy z dotychczasowych użytkowników wieczystych stają się właścicielami.    Panie Ministrze! Mając na uwadze powyższe, chciałbym uzyskać od Pana Ministra informację na następujące pytania:    1. Czy przekształcenie użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym we własność zwalnia dotychczasowych użytkowników z obowiązku uiszczenia całej opłaty za rok, w którym nastąpiło przekształcenie?    2. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu ujednolicenia przepisów dotyczących opłaty za użytkowanie wieczyste za rok, w którym nastąpiło przekształcenie użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności?    3. Czy brak precyzyjnych przepisów powodujących skutki finansowe musi obciążać ludzi, którzy z dotychczasowych użytkowników wieczystych stają się właścicielami?    Z wyrazami szacunku    Poseł Józef Cepil    Kielce, dnia 16 lipca 2004 r.