Debaty sejmoweXI Kadencja

Interpelacja w sprawie zasad dokonywania korekt deklaracji rozliczeniowych i wpłat do ZUS w związku ze zmianami wysokości składek

   Wprowadzona od stycznia br. reforma systemu ubezpieczeń w sposób diametralny zmieniał zasady naliczania składek na ubezpieczenie społeczne i zasady rozliczania się płatników z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Przed terminem wprowadzenia reformy znane były wysokości składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe. Jednak do czasu uchwalenia ustawy budżetowej (a miało to miejsce 17 lutego br.) nie było wiadomo, jaka będzie wysokość składki na Fundusz Pracy. Propozycji było kilka: 3% (w takiej wysokości pracodawcy płacili ją do końca ubiegłego roku), 2,6% (taką wysokość przewidziano w projekcie ustawy budżetowej) i 2,55% (taka była propozycja Sejmu). Natomiast decyzją Sejmu składka na Fundusz Pracy będzie wynosiła 2,45%.    Powyższy stan rzeczy doprowadził do sytuacji, w której zdezorientowani płatnicy składek płacili dotychczas 3% albo 2,6%. Nadpłacali więc do chwili obecnej od 0,55% do 0,15%, a różnica ta została spowodowana tym, że w poszczególnych oddziałach ZUS często podawano sprzeczne ze sobą informacje na temat wysokości składki. Zatem osoba prowadząca działalność gospodarczą, która odprowadzała składkę do ZUS w wysokości tzw. minimum (60% średniej krajowej, czyli za styczeń i luty od podstawy wymiaru - 749,35 zł), za każdy miesiąc nadpłaciła: 4,12 zł (przy składce 3%) lub 1,12 zł (przy składce 2,6%). Kwoty te ulegają olbrzymiemu zwielokrotnieniu, w przypadku gdy płatnikiem jest podmiot gospodarczy zatrudniający kilkaset czy kilka tysięcy pracowników.    Ustawa budżetowa na rok 1999 została opublikowana w 17 numerze Dziennika Ustaw, który ukazał się z datą 2 marca 1999 r. Jednak do ostatniego dnia uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne oraz na Fundusz Pracy i wypełniania deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA przez prowadzących działalność gospodarczą, czyli do 12 marca, Dziennik Ustaw nr 17 nie dotarł do niektórych księgarń i innych punktów sprzedaży. W związku z tym wielu płatników zapłaciło zawyżoną stawkę także za luty.    Ponadto w tym czasie toczyła się druga dyskusja na temat wysokości składki na ubezpieczenie wypadkowe, którą Sejm w dniu 19 lutego zmniejszył z obowiązującej od 1 stycznia br. wysokości 2,03% do wysokości 1,62%. Choć Senat nie wprowadził żadnych zmian do ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, to do dnia dzisiejszego prezydent jeszcze ustawy nie podpisał. Powoduje to sytuację, w której płatnicy składek wiedzą o rychłej zmianie stawki obowiązującej z datą wsteczną od 1 stycznia, ale ponieważ nowe przepisy wejdą w życie z chwilą ich opublikowania w Dzienniku Ustaw, zobowiązani są płacić składki w obecnie wyższej wysokości. Również komunikat prezesa ZUS z dnia 4 marca o składkach na ubezpieczenia społeczne i na Fundusz Pracy obowiązujących w marcu, kwietniu i maju 1999 r. dla niektórych grup ubezpieczeniowych przewiduje obowiązek dokonania płatności na ubezpieczenie wypadkowe w wysokości 2,03%. Analogicznie, jak przy składce na Fundusz Pracy, powoduje to mniejsze lub większe obciążenia finansowe dla pracodawców, a także zwiększenie biurokracji związane z dokonywaniem deklaracji korygujących.    Przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych zakładają, że skorygowanie błędów popełnionych przez ubezpieczonego na niekorzyść ZUS składa się w ciągu 7 dni od stwierdzenia nieprawidłowości. Tymczasem pojawiła się sytuacja odwrotna, w której nadpłacił ubezpieczony. Od składek na Fundusz Pracy nieopłaconych w terminie ZUS pobiera odsetki za zwłokę, na takich zasadach, jak pobiera się je z tytułu zaległości podatkowych. Brak jednak obecnie przepisów regulujących sytuację odwrotną, z którą mamy do czynienia przy okazji zmiany wysokości składki na Fundusz Pracy i ubezpieczenie wypadkowe.    W związku z powyższym mam do pana ministra kilka następujących pytań:    1. W jakim czasie płatnik składek, który dokonał za styczeń i luty br. wpłaty na Fundusz Pracy w wysokości wyższej niż obecnie obowiązująca, jest zobowiązany dokonać deklaracji korygującej i przesłać ją do odpowiedniego dla miejsca prowadzenia działalności oddziału ZUS?    2. Czy płatnikowi grożą jakieś sankcje za niezłożenie deklaracji korygującej w terminie albo niezłożenie w ogóle deklaracji korygującej w związku ze zmianą w wysokościach składek na Fundusz Pracy i ubezpieczenie wypadkowe?    3. W jaki sposób ma nastąpić dokonanie wyrównania pomiędzy wpłaconą wyższą kwotą - niż ta obecnie obowiązująca - na Fundusz Pracy i niebawem na ubezpieczenie wypadkowe?    4. Czy przy rozliczeniu kwoty nadpłaconej z tytułu składki na Fundusz Pracy i ubezpieczenie wypadkowe płatnikowi zostaną wypłacone odsetki od nadpłaty, a jeśli tak, to na jakich zasadach i w jakiej wysokości?    Poseł Adam Stanisław Szejnfeld    Piła, dnia 24 marca 1999 r.