Debaty sejmoweXI Kadencja

Interpelacja w sprawie dalszej działalności i zakresu kompetencji Fundacji ˝Polsko-Niemieckie Pojednanie˝

   Fundacja ˝Polsko-Niemieckie Pojednanie˝ prowadzi działalność już od kilku lat. Fundacja, jak powszechnie wiadomo, powstała w wyniku porozumienia zawartego między rządami Polski i Niemiec. Porozumienie dotyczyło m.in. przyznania przez stronę niemiecką określonych funduszy na rzecz rekompensat finansowych dla osób, które w czasie II wojny światowej zostały poszkodowane przez III Rzeszę, wykonując przymusową pracę na rzecz Rzeszy. Od samego początku funkcjonowanie organów fundacji wiązało się z ogromnymi trudnościami organizacyjnymi, a także z nieodpowiednimi (mało przemyślanymi) inwestycjami funduszy Fundacji. Taka działalność przedstawicieli Fundacji budziła dużo emocji u osób, które bezpośrednio były zainteresowane skutkami tej działalności.    Głównymi zarzutami kierowanymi do Fundacji przez ostatnie lata były m.in.:    1. Zarząd fundacji ulokował poważne środki finansowe w chybionych przedsięwzięciach, narażając fundusze przyznane przez rząd niemiecki na ewentualne straty.    2. Po rozpoczęciu przyznawania odszkodowań dla osób poszkodowanych przez III Rzeszę zmieniono (zaostrzono) kryteria i zakres dowodowy potrzebny do przyznania odszkodowań, co mocno oprotestowało środowisko osób poszkodowanych.    3. Działalność organizacyjna Fundacji była oceniona bardzo krytycznie, dlatego że:    - zbyt mała grupa pracowników Fundacji zajmowała się weryfikacją wniosków złożonych o przyznanie odszkodowań w stosunku do ilości tych wniosków,    - czas rozpatrywania wniosków w wielu przypadkach sięgał nawet kilkunastu miesięcy,    - w przypadku odmów przyznania odszkodowań osobom poszkodowanym otrzymują oni z Fundacji lakoniczne pisma z hasłową odmową przyznania świadczeń bez podania dokładnej przyczyny,    - praktycznie bezskuteczne są odwołania od decyzji Fundacji; osoby, które czują się tymi decyzjami pokrzywdzone, nie mają szans na rzetelną weryfikację tych odwołań.    4. W zasadzie Rada Nadzorcza Fundacji nie zdołała wpłynąć na zarząd tak, aby usprawnić działalność Fundacji i poprawić jej wizerunek wśród opinii publicznej.    Niestety, po kilku latach działalności Fundacji większość z tych problemów pozostaje nadal aktualna. Do biur poselskich przychodzą osoby proszące o interwencję w ich sprawach. Poza mankamentami w działalności ww. Fundacji, wymienionymi przeze mnie w interpelacji, są wątpliwości co do wysokości przyznawanych odszkodowań, a także co do zagrożeń związanych z ilością istniejących jeszcze środków do podziału. Istnieją obawy, że środków będących w dyspozycji Fundacji jest zbyt mało, aby zaspokoić świadczenia dla wszystkich poszkodowanych przez III Rzeszę.    Rząd polski, który powołał Fundację dla realizacji porozumienia między Polską a Niemcami w podnoszonej w interpelacji sprawie, powinien skutecznie oddziaływać na Fundację (poprzez swoich przedstawicieli w Radzie Nadzorczej), na poprawę jej funkcjonowania, a także na realne zabezpieczenie odszkodowań dla uprawnionych osób.    Wśród dotkniętych represjami II wojny światowej pojawiają się coraz częściej postulaty, aby rząd polski podjął ponowne starania zmierzające do pozyskania nowych środków dla Republiki Federalnej Niemiec na większe i liczniejsze odszkodowania dla osób uprawnionych z ww. tytułów.    W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:    1. Czy pan minister dostrzega problemy przedstawione w interpelacji i czy przez przedstawicieli rządu w Radzie Nadzorczej Fundacji zostaną wymuszone na Zarządzie Fundacji działania zmierzające do poprawy i usprawnienia przyznania odszkodowań dla osób poszkodowanych przez III Rzeszę?    2. Czy rząd widzi potrzebę podjęcia nowych negocjacji z rządem Niemiec, aby zwiększyć ilość środków finansowych na ww. odszkodowania?    3. Czy jest możliwe oszacowanie przez rząd RP ilości środków pozostających w dyspozycji ww. Fundacji i określenie, czy tych środków wystarczy na zaspokojenie świadczeń dla osób uprawnionych do powyższego odszkodowania?    Poseł Marek Dyduch    Wałbrzych, dnia 2 września 1998 r.