Debaty sejmoweXI Kadencja

Interpelacja w sprawie realizacji założeń i zakresu wdrażania przez rząd reformy systemu ubezpieczeń społecznych

   Powyższą interpelację kieruję na ręce pana prezesa Rady Ministrów ze względu na zakres problematyki zawartej w treści niniejszej interpelacji, który sprowadza się do kompetencji wielu ministrów i samej Rady Ministrów.    Jedną z poważniejszych i niezbędnych reform, które muszą być wprowadzone w Polsce dla zapewnienia przyszłego dobra państwa i obywateli Rzeczypospolitej, jest reforma systemu ubezpieczeń społecznych. Praktycznie wszystkie rządy istniejące, począwszy od przemian ustrojowych Polski w 1989 r., deklarowały potrzebę zmiany systemu ubezpieczeń społecznych w naszym kraju. Realizacja powyższego postulatu od samego początku napotykała istotne trudności, szczególnie związane z przyjęciem odpowiedniej koncepcji strategicznej nowych ubezpieczeń, trudnościami prawnymi i organizacyjnymi związanymi ze strukturą polskiej gospodarki, możliwością sfinansowania tego przedsięwzięcia ze środków budżetu państwa, a także trudnościami wynikającymi ze zjawisk społecznych (ogromne bezrobocie po 1991 r.) oraz z przygotowaniem strukturalnym reformy np. przez ograniczenie i dostosowanie wydatków socjalnych państwa do możliwości i wydolności gospodarki rynkowej.    Nie było również w tej mierze doświadczeń międzynarodowych, które moglibyśmy przenieść wprost na grunt Polski, wręcz przeciwnie, dzisiaj większość krajów Europy boryka się z trudnościami związanymi z nadmiernymi wydatkami budżetów poszczególnych państw na realizację zadań związanych z ubezpieczeniami emerytalnymi i wydatkami socjalnymi. Przed tymi państwami stoi również zadanie zreformowania swoich systemów ubezpieczeń społecznych.    Zatem stworzenie koncepcji reformy polskich ubezpieczeń społecznych w poprzedniej kadencji Sejmu było bardzo odważnym przedsięwzięciem, aczkolwiek niezbędnym, patrząc na perspektywę najbliższych 20 lat.    Prawdą jest, że podstawą do przeprowadzenia tych reform były przyjęte założenia oraz działania legislacyjne rządów i parlamentu II kadencji Sejmu, gdzie m.in.: zmieniono system waloryzacji emerytur i rent z płacowej na cenową, zmieniono system orzekania i zasady przyznawania rent, podjęto próbę zracjonalizowania systemu przyznawania zasiłków rodzinnych i chorobowych. Skutkiem tych działań legislacyjnych jest znaczne ograniczenie wydatków budżetu państwa na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, co stworzyło możliwości przyjęcia podstaw prawnych i sfinansowania faktycznej reformy ubezpieczeń społecznych. Również warunki ekonomiczne w 1997 r. były znacznie korzystniejsze do przeprowadzenia reform: stały wzrost gospodarczy ostatnich kilku lat, znaczny spadek bezrobocia, zmiana struktury własnościowej krajowego przemysłu np. przez wprowadzenie narodowych funduszy inwestycyjnych - spowodowały, że realizacja reform mogła nabrać odpowiednich ˝rumieńców˝. Pojawiły się także doświadczenia i warunki na wydzielenie i przekształcenie znacznej części narodowego majątku przemysłowego na potrzeby sfinansowania ww. reform.    Dalszym krokiem pod zasadnicze podwaliny przeprowadzenia reformy było uchwalenie ustaw o charakterze ustrojowym przyjętych przez Sejm II kadencji, m.in.: ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, ustawa o pracowniczych programach emerytalnych, ustawa o funduszach przemysłowych i ich prywatyzacji czy ustawa o wykorzystaniu wpływów z prywatyzacji części mienia skarbu państwa na cele związane z reformą systemu ubezpieczeń społecznych.    Panie Premierze! Dzisiaj jesteśmy w przededniu wprowadzenia w życie powyższych reform. Od obecnej koalicji rządzącej AWS-UW zależy, jak skutecznie dokończymy niezbędny proces legislacyjny w tej sprawie, i jak realnie dokonamy wprowadzenia w życie ww. reformy.    Muszę przyznać, że kieruję tę interpelację na pana ręce, ponieważ jestem zaniepokojony ˝ciszą˝, jaka towarzyszy ze strony rządu RP co do poinformowania opinii publicznej o sposobie praktycznej realizacji tej reformy. Nie wiem i nie wie opinia publiczna, jak realizowane są w rzeczywistości zadania wynikające ze sposobu gromadzenia środków finansowych na realizację reformy z wpływów z prywatyzacji części mienia skarbu państwa zgodnie z przepisami ustawy ogłoszonej w DzU z 11 września 1997 r. Brak jest również informacji, jak jest realizowana ustawa o funduszach przemysłowych i ich prywatyzacji w związku z reformą systemu ubezpieczeń społecznych. Niepokoi także fakt, że poczynania pełnomocnika rządu ds. reformy ubezpieczeń społecznych nie zmierzają do popularyzacji zasad reformy i nie informują opinii publicznej, na jakim etapie są przygotowania do powołania funduszy kapitałowych i wdrożenia pracowniczych programów emerytalnych.    Zaniepokojenie w tej sprawie jest tym bardziej uzasadnione, że przepisy końcowe i przejściowe ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych wręcz zlecają rządowi podjęcie niektórych działań prawnych i formalnych od 1 maja 1998 r., np. utworzenie Urzędu Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi czy powołania członków Komitetu Doradczego Urzędu Nadzoru (art. 199-214 i art. 230), jak również od 1 sierpnia 1998 r., gdzie powinny nastąpić działania umożliwiające rozpoczęcie powołania Kapitałowych Funduszy Emerytalnych.    Aby uzyskać informację o sposobie realizacji i zaawansowaniu we wprowadzeniu reformy ubezpieczeń społecznych przez rząd obecnej koalicji, proszę o odpowiedź na następujące pytania:    1. Na jakim etapie jest prawna i organizacyjna realizacja powołania funduszy przemysłowych w związku z reformą systemu ubezpieczeń społecznych?    2. Czy rząd już uzyskał lub kiedy uzyska wystarczające środki finansowe z wpływów z prywatyzacji części mienia skarbu państwa na cele związane z reformą systemu ubezpieczeń społecznych? Jeżeli takich środków w budżecie państwa nie ma, to z czego rząd w 1998 r. sfinansuje wprowadzenie ww. reform?    3. Proszę o przekazanie informacji, na jakim etapie jest realizacja powołania Kapitałowych Funduszy Emerytalnych?    4. Na jakim etapie jest wdrażanie w życie koncepcji pracowniczych programów emerytalnych?    5. Czy istnieje przyjęty przez rząd harmonogram lub kalendarz określający wprowadzenie ww. reformy w życie?    Poseł Marek Dyduch    Warszawa, dnia 2 kwietnia 1998 r.