Debaty sejmoweXI Kadencja

Interpelacja w sprawie przekształceń spółki cywilnej w spółkę prawa handlowego bez utraty ulg inwestycyjnych

   Wiele przedsiębiorstw kilka lat temu zaczęło prowadzić działalność gospodarczą jako spółka cywilna. W oparciu o zyski z tej działalności gospodarczej i pozyskane kredyty bankowe przedsiębiorstwa rozwijały się, inwestując w nowe zakłady produkcyjne i tworząc nowe miejsca pracy. Zwiększając produkcję i obniżając jednocześnie koszty wytwarzania, zaczęły skutecznie konkurować na rynku z innymi producentami krajowymi i zagranicznymi. Z roku na rok zwiększały eksport na rynki europejskie i amerykańskie. W czasie swojej działalności były i są nadal płatnikiem wszelkiego rodzaju zobowiązań budżetowych. Prowadzone od początku istnienia tych firm kontrole skarbowe, a szczególnie coroczne wnikliwe kontrole dokonywane przez Urząd Kontroli Skarbowej (w okresie korzystania przez spółki z ulg inwestycyjnych), kończyły się praktycznie bezwynikowo. Obecnie do najistotniejszych zagrożeń niezależnych od tych przedsiębiorstw zaliczyć należy trudności w zarządzaniu tymi dużymi firmami, wynikające z formy prawnej, w jakiej prowadzą one działalność (spółki cywilne), przy jednoczesnym uniemożliwieniu przekształcenia spółki cywilnej w spółkę prawa handlowego. Na początku niewielkiej działalności przedsiębiorstw taka forma prowadzenia działalności była odpowiednia, natomiast przy obecnych i przyszłych rozmiarach działalności wielu firm stała się ona bardzo niewygodna czy wręcz niebezpieczna dla spółki. Według opinii prawnych dla takich przedsiębiorstw najlepszym rozwiązaniem w chwili obecnej byłaby zmiana formy prawnej przez wniesienie danego przedsiębiorstwa, tj. spółki cywilnej, aportem do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jednak w przypadku wielu firm takie przekształcenie jest niemożliwe, gdyż zgodnie z ustawą o podatku od osób fizycznych z dnia 1 stycznia 1997 r. (art. 26a ust. 22 pkt 2), wspólnicy utraciliby prawo do już nabytych i wykorzystanych ulg inwestycyjnych na trzy lata wstecz. Wiązałoby się to z koniecznością zwrotu pieniędzy wraz z odsetkami od uzyskanych korzyści. Ponieważ przedsiębiorstwa przeznaczały cały swój wypracowany zysk na inwestycje, jak również posiłkowały się w swojej działalności inwestycyjnej znacznymi kredytami bankowymi, komercyjnymi, to zwroty do budżetu byłyby tak duże, że w wielu wypadkach przewyższyłyby wartość majątku spółki. Przedsiębiorcy uważają, że istniejące ustawodawstwo podatkowe w sposób zdecydowany dyskryminuje podmioty gospodarczej istniejące w formie spółek cywilnych w stosunku do podmiotów gospodarczych działających jako spółki prawa handlowego. Oczekują również równego traktowania wszystkich podmiotów gospodarczych. Liczą na uwolnienie przedsiębiorstw od powtarzających się, mimo braku uchybień, bardzo częstych, uciążliwych i długich kontroli. Zastanawiają się, czy zasadne jest sprawdzanie tych samych dokumentów kilkakrotnie przez biegłych rewidentów i pracowników organów kontroli skarbowej. Oczekują zewryfikowania prowadzonej w przedsiębiorstwach sprawozdawczości, deklaracji i dokumentacji pod kątem jej uproszczenia i zmniejszenia.    W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:    Jaka jest w świetle obowiązującego prawa możliwość przekształcenia spółki cywilnej w spółkę prawa handlowego bez konieczności uciekania się do ˝kombinacji˝ (tak jak to się odbywa teraz: spółki i tak się przekształcają, stosując różne ˝manewry prawne˝, nie tracą ulg inwestycyjnych, a skarb państwa nic z tego nie ma)?    Czy i kiedy jest możliwa taka regulacja prawna, która weszłaby w życie w najbliższym czasie i która umożliwiałaby przekształcenie spółki cywilnej w spółkę prawa handlowego bez utraty ulg inwestycyjnych?    Kiedy możliwe jest zlikwidowanie znacznego zróżnicowania stopy podatku dochodowego dla podmiotów gospodarczych, istniejących w formie osób cywilnych i osób prawnych, na niekorzyść tych pierwszych, stawiając je z góry na straconej pozycji (chyba że będzie możliwe dokonanie stosownych przekształceń firmy)?    Poseł Elżbieta Radziszewska    Warszawa, dnia 14 września 1999 r.