Debaty sejmoweXI Kadencja

Interpelacja w sprawie prawidłowej interpretacji przepisów ustawy o samorządzie gminnym

   Szanowny Panie Premierze! Wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast województwa warmińsko-mazurskiego zwrócili się do mnie z prośbą o wyjaśnienia w sprawie niespójnych przepisów, a przede wszystkim rożnych ich interpretacji dokonywanych przez wojewodów, mających na celu pozbawienie wyżej wymienionych osób mandatów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast.    Sprawa dotyczy terminu składania oświadczeń majątkowych oraz oświadczeń o działalności prowadzonej przez współmałżonków, jak również oświadczenia o zawartych przez małżonka umowach cywilnoprawnych z organami gminy, jednostkami organizacyjnymi lub też gminnymi osobami prawnymi. Problem jest na tyle poważny, że proszę pana premiera o zainteresowanie się ww. sprawą.    Zgodnie z art. 24h ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wójt składa pierwsze oświadczenie majątkowe w ciągu 30 dni od dnia ślubowania. Zgodnie z art. 24j ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym oświadczenia o działalności prowadzonej przez małżonka jak również oświadczenia o zawartych przez małżonków umowach cywilnoprawnych z organami gminy, jednostkami organizacyjnymi lub tez gminnymi osobami prawnymi powinny zostać złożone w terminie do 30 dni od dnia wyboru. Oba te zapisy wśród wójtów, burmistrzów i prezydentów budzą wiele wątpliwości i nie są oczywiste.    W myśl przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta, ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych akt wyboru powierza określonej osobie stanowisko i prowadzi do powstania stosunku pracy, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania pracy w charakterze pracownika (art. 73 §1 k.p.). Jak wynika z przepisów art. 24h ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym złożenie oświadczenia majątkowego wójta jest ściśle związane z rozpoczęciem pełnienia stosunku i nawiązaniem stosunku pracy. W związku z tym dlaczego miałoby być inaczej ze złożeniem samej informacji w postaci oświadczenia o prowadzeniu działalności gospodarczej małżonka? Przecież ta informacja jest również ściśle związana z rozpoczęciem pełnienia funkcji wójta, burmistrza i nawiązanym stosunkiem pracy, a nie z samym wynikiem wyborów. Wójtowie, burmistrzowie i prezydenci w prośbie wskazują również na wagę informacji o prowadzeniu działalności gospodarczej, która jest mniejsza niż oświadczenia majątkowe. Dlatego też niezrozumiałe byłoby ustalenie dla takiej informacji pierwszeństwa przed oświadczeniem majątkowym. W szczególności wydaje się to nielogiczne ze względu na zupełną jawność ewidencji działalności gospodarczej, w której działalność małżonka jest zarejestrowana.    W przedstawionej prośbie wójtowie, burmistrzowie i prezydenci uważają, że ustawodawca używając na określenie początku biegu terminu dla złożenia oświadczenia majątkowego w art. 24h ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wyrażenia ˝od dnia złożenia ślubowania˝ miał na myśli rozpoczęcie pełnienia funkcji wójta, burmistrza wraz z nawiązaniem stosunku pracy. Podobnie wygląda sprawa z przepisem art. 24j ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, gdzie ustawodawca, co prawda używa już innego terminu ˝od dnia wyboru˝ lecz również chodzi tu w przekonaniu zainteresowanych o dzień pełnienia funkcji wójta burmistrza przez rozpoczęcie stosunku pracy. Za taką wykładnią obu terminów przemawia wykładnia celowościowa obu przepisów, tj. art. 24h ust. 4 i art. 24j ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, ale również wykładnia logiczna, bo jakież uzasadnienie byłoby dla wprowadzenia dwóch różnych terminów dla składania oświadczenia majątkowego i informacji w postaci oświadczenia o prowadzeniu działalności gospodarczej małżonka oraz o zawartych przez małżonków umowach cywilnoprawnych z organami gminy, jednostkami organizacyjnymi lub tez gminnymi osobami prawnymi.    Mając to na względzie, większość wójtów, burmistrzów i prezydentów liczyło termin do złożenia oświadczenia majątkowego w myśl art. 24h ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jak również art. 24j ust. 3 z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym do złożenia oświadczenia o działalności prowadzonej przez małżonka, jak również oświadczenia o zawartych przez małżonków umowach cywilnoprawnych z organami, jednostkami organizacyjnymi lub tez gminnymi osobami prawnymi od dnia sprawowania funkcji burmistrza, wójta, prezydenta po złożeniu ślubowania.    Mając na uwadze powyższe, zwracam się do pana premiera jako organu nadzoru nad samorządem terytorialnym województwa z prośbą o wyjaśnienie i opinię w następujących kwestiach:    1. Czy termin wykładni ˝od dnia złożenia ślubowania˝ jak i ˝od dnia wyboru˝ w sprawie składania oświadczeń majątkowych, jak i oświadczeń o prowadzeniu działalności gospodarczej przez małżonka oraz o zawartych przez małżonka umowach cywilnoprawnych z organami gminy, jednostkami organizacyjnymi lub też gminnymi osobami prawnymi zostały użyte zamiennie i wyznaczają ten sam początek terminu, tj. dzień rozpoczęcia pełnienia funkcji wójta, burmistrza wraz z nawiązaniem stosunku pracy?    2. Jak wynika z przepisów art. 24h ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, złożenie oświadczenia majątkowego wójta jest ściśle związane z rozpoczęciem pełnienia stosunku i nawiązaniem pracy, więc dlaczego jest inaczej ze złożeniem samej informacji w postaci oświadczenia o prowadzeniu działalności gospodarczej małżonka, skoro ta informacja jest również ściśle związana z rozpoczęciem pełnienia funkcji wójta, burmistrza i nawiązanym stosunkiem pracy, a nie z samym wynikiem wyborów?    3. Czy ustawodawca używając na określenie początku biegu terminu dla złożenia oświadczenia majątkowego w art. 24h ust. 4 cytowanej ustawy, wyrażeniem ˝od dnia złożenia ślubowania˝ i w art. 24j ust. 3 ˝od dnia wyboru˝ miał na myśli rozpoczęcie pełnienia funkcji burmistrza, wójta wraz z nawiązaniem stosunku pracy?    4. Czy wykładnia gramatyczna w stosunku do przepisu art. 24j ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym nie powinna posiadać pierwszeństwa?    5. Czy nie uważa pan premier że ciężar finansowy gmin oraz budżetu państwa w związku z niespójnością w przepisach prawa co do konsekwencji niezłożenia przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta oświadczeń nie jest zbyt rygorystyczne i w znaczącym stopniu odbije się na finansach publicznych państwa?    6. Czy nie warto byłoby rozważyć takiej możliwości, aby w uzasadnionych przypadkach uzupełnić brakujące dane, a co za tym idzie, pozyskać oszczędności w budżecie państwa?    Z wyrazami szacunku i poważaniem    Poseł Mieczysław Aszkiełowicz    Olsztyn, dnia 18 stycznia 2007 r.